Παιδιά, γονείς και κατασκήνωση

Επαφή µε τη φύση, παιχνίδια, νέες φιλίες, αλλά και υπακοή σε κανόνες, άγνωστοι άνθρωποι και ξένο περιβάλλον, χιλιόµετρα µακριά από την οικογενειακή εστία… Η κατασκήνωση µπορεί να αποτελέσει µια ευχάριστη, εποικοδοµητική εµπειρία για τα µικρά παιδιά, αλλά και αρνητικό βίωµα. Η σωστή προετοιµασία των µικρών κατασκηνωτών φαίνεται πως είναι η λέξη «κλειδί», ώστε να περάσουν ένα αξέχαστο καλοκαίρι.

Κάθε χρόνο, λίγες µέρες πριν κλείσουν τα σχολεία, επέστρεφα στο σπίτι µου µε το ίδιο πάντα αίτηµα: «Φέτος, θα πάω κατασκήνωση!». Ο φόβος του κατά τα λοιπά άνετου πατέρα µου ήταν τέτοιος, που τελικά η κατασκήνωση έµεινε για µένα ανεκπλήρωτο όνειρο και ένα από τα λιγοστά χατίρια που µου χάλασαν ποτέ οι γονείς µου.

Η στενοχώρια µου δε, µεγάλωνε όταν, την πρώτη µέρα του σχολικού έτους, πολλοί συµµαθητές µου, µου εξιστορούσαν τις περιπέτειές τους από την κατασκήνωση, µου έλεγαν για τις καινούργιες φιλίες που έκαναν και τραγουδούσαν όλοι µαζί τα στιχάκια που είχαν µάθει εκεί…

Η παιδική εξοχή όπως συχνά αποκαλούν την κατασκήνωση είναι µια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τα µικρά παιδιά να γεµίσουν παραγωγικά τον ελεύθερό χρόνο τους, τους θερινούς µήνες. Παράλληλα, αποτελεί µια πολύ καλή εναλλακτική για όσους γονείς εργάζονται το καλοκαίρι και δεν έχουν έναν παππού και µια γιαγιά, µε σπίτι στο χωριό.

Ωστόσο, όσο δελεαστικά κι αν είναι όλα τα παραπάνω, η πρώτη φορά που το παιδί πάει στην κατασκήνωση είναι δύσκολη, τόσο για το ίδιο, όσο και για τους γονείς, καθώς σηµατοδοτεί τον πρώτο πολυήµερο αποχωρισµό. Ίσως, µάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις, να είναι και η πρώτη φορά που το παιδί θα κοιµηθεί µακριά από το σπίτι ή χωρίς κάποιον που να εµπιστεύεται. Εύλογα, λοιπόν, µπορεί να βιώσει άγχος και φόβο για το άγνωστο. Η ένταση αυτού του φόβου εξαρτάται από το πόσο προσκολληµένο είναι στους γονείς του, από τις προηγούµενες εµπειρίες αποχωρισµού και από τις συναισθηµατικές αντιδράσεις των ίδιων των γονιών, τονίζει η κυρία Χριστίνα Σαµαράκη, συµβουλευτική ψυχολόγος, σύµβουλος επαγγελµατικού προσανατολισµού και σταδιοδροµίας. Σίγουρα, όσο πιο ήρεµοι και βέβαιοι για την απόφαση που πήραν είναι οι γονείς, τόσο λιγότερο επώδυνη θα είναι η αλλαγή για όλους στην οικογένεια.

Προετοιµασία αλλήλων…

Είναι απαραίτητο, οι ενήλικες της οικογένειας να αναγνωρίσουν και να αντιµετωπίσουν πρώτα τους δικούς τους φόβους και στη συνέχεια να ακούσουν εκείνους των παιδιών τους, χωρίς να τους κρίνουν ή να προσπαθήσουν να τους υποβαθµίσουν. Η αναφορά σε προηγούµενες θετικές εµπειρίες του παιδιού θα το καθησυχάσει, ενώ η εξιστόρηση δικών τους εµπειριών, στις οποίες φοβόντουσαν κάτι καινούριο, αλλά µετά το ξεπέρασαν, επιτρέπει στο παιδί να έχει φόβους, αλλά το παροτρύνει και το βοηθάει να τους αντιµετωπίσει.

Προκειµένου, λοιπόν, να µην πάρει το παιδί την κατασκήνωση µε «κακό» µάτι, η προετοιµασία από τους γονείς, αρκετές ηµέρες πριν από την αναχώρηση, κρίνεται απαραίτητη. Αρχικά, η παιδική εξοχή πρέπει να παρουσιαστεί σαν µια ενδιαφέρουσα και διασκεδαστική εναλλακτική, ενώ οι γονείς πρέπει να εξηγήσουν στους λιλιπούτειους κατασκηνωτές τη φύση και τη δοµή της. Είναι σηµαντικό να µην αναφέρουν λεπτοµέρειες που δεν γνωρίζουν και να µην φορτίζουν πολύ συναισθηµατικά τα λεγόµενά τους, γιατί το παιδί θα δηµιουργήσει στο µυαλό του πολύ υψηλές ή λανθασµένες προσδοκίες και τελικά θα απογοητευτεί.

Η προσαρµογή γίνεται πιο εύκολη, αν κάποιος φίλος του παιδιού πρόκειται να πάει επίσης στην ίδια κατασκήνωση, ενώ ιδιαίτερα ωφέλιµη για µικρούς και µεγάλους είναι µια ανιχνευτική επίσκεψη στην κατασκήνωση, πριν την έναρξη της κατασκηνωτικής περιόδου, προκειµένου να αποκτήσουν όλοι µια εικόνα για το πού θα βρίσκεται το παιδί. Έτσι, µειώνεται και ο φόβος των παιδιών για το άγνωστο.

Στο πλαίσιο της προετοιµασίας, οι γονείς χρειάζεται να ενηµερώσουν το παιδί για τις συγκεκριµένες µέρες του επισκεπτηρίου και να συµφωνήσουν για το κάθε πότε θα µιλούν στο τηλέφωνο. Με αυτόν τον τρόπο, θα νιώσει ότι η οικογένειά του δεν τον εγκαταλείπει. Επίσης, καλό είναι να αρχίσουν αρκετά νωρίτερα τη συστηµατική εξάσκηση σε θέµατα υγιεινής, ώστε το παιδί να µπορεί να εξυπηρετείται επαρκώς µόνο του, καθώς η µαµά δεν θα’ ναι εκεί κοντά για να το βοηθήσει µε το µπάνιο ή την τουαλέτα. Τέλος, η αγορά του απαραίτητου εξοπλισµού, καλό θα είναι να γίνει από κοινού, ενώ αν η κατασκήνωση διαθέτει λεωφορεία που µεταφέρουν τους κατασκηνωτές, είναι προτιµότερο οι γονείς να αφήσουν το παιδί να πάει µε το λεωφορείο, από το να το πάνε µε δικό τους µέσο στην κατασκήνωση.

Πρόωρη αποχώρηση

Πολλές φορές, όσο επαρκής και αν είναι η προετοιµασία κι όσο κι αν το παιδί υποστηρίζει πως θέλει να κάνει διακοπές µακριά από τους γονείς του, τις πρώτες µέρες µπορεί να παραπονιέται έντονα και να ζητά να επιστρέψει στο σπίτι. Σύµφωνα µε την ειδικό, πρόκειται για ένα πολύ συνηθισµένο φαινόµενο. Ωστόσο, µια τέτοια αντίδραση δεν είναι απαραίτητα ενδεικτική του πώς περνάει το παιδί. Μπορεί, µιλώντας µε τους γονείς του στο τηλέφωνο, να νιώσει ότι του λείπει το σπίτι του και να το εκφράσει µ’ αυτό τον τρόπο, όπως επίσης µπορεί να έχει πιεστεί από κάτι ή να βαριέται εκείνη τη στιγµή. Αν οι γονείς ενδώσουν αµέσως, δεν θα επιτρέψουν στο παιδί να βρει τρόπους να αντιµετωπίσει δύσκολες καταστάσεις ή έντονα συναισθήµατα. Είναι, λοιπόν, σηµαντικό να διερευνήσουν τους λόγους που ζητά να φύγει και να του δώσουν ένα χρονικό περιθώριο να ξανασκεφτεί την επιθυµία του, λέγοντάς του ότι θα του ξαναµιλήσουν την επόµενη µέρα, για να δουν πώς είναι. Αν, στο µεταξύ, θορυβηθούν από αυτά που τους έχει πει το παιδί, µπορούν να µιλήσουν µε τους υπεύθυνους της κατασκήνωσης για να δουν τι πραγµατικά συµβαίνει και να ζητήσουν τη βοήθειά τους. Πάντως, η πρόωρη αναχώρηση από την κατασκήνωση, πρέπει να αποτελεί την έσχατη λύση, τονίζει η κυρία Σαµαράκη.

Πολλαπλά οφέλη

Όσο δύσκολη κι αν είναι η πρώτη φορά, τα οφέλη είναι τελικά πολύ περισσότερα από τις δυσκολίες. Τα παιδιά επιστρέφουν στην οικογενειακή τους εστία χαρούµενα, αλλά και ωριµότερα. Αρχικά, έρχονται σε επαφή µε τη φύση- πράγµα σπάνιο για τα παιδιά που ζουν σε µεγαλουπόλεις.

Επίσης, σηκώνονται από τον καναπέ, αφήνουν στην άκρη τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και γεµίζουν τον ελεύθερο τους χρόνο παραγωγικά και ευχάριστα. Και τα θετικά δεν εξαντλούνται εδώ. Η κατασκήνωση αποτελεί έναν ιδανικό χώρο για να ανεξαρτητοποιηθεί το παιδί, αφού συνδυάζει τη διασκέδαση, µε ένα δοµηµένο πρόγραµµα µε όρια και κανόνες. Οι µικροί κατασκηνωτές αυτονοµούνται, µαθαίνουν να αυτοεξυπηρετούνται, ακόµη και σε τοµείς που στο σπίτι τους δεν συνηθίζουν. Γενικότερα, ανακαλύπτουν νέες ικανότητες και αναπτύσσουν άλλες. Κατά κάποιο τρόπο, αναγκάζονται να βρουν τρόπους να επιβιώσουν σε ένα νέο περιβάλλον. Γι’ αυτό και είναι σηµαντικό, οι γονείς να µην παρεµβαίνουν στην καθηµερινότητά τους, επισηµαίνει η ειδικός. Επίσης, µαθαίνουν να γίνονται συνεργατικά και οµαδικά, τόσο από τις δραστηριότητες, όσο και από την ίδια τη συµβίωση σε οµάδες. Κοινωνικοποιούνται και καταφέρνουν, ακόµη και τα πιο ντροπαλά παιδιά, να κάνουν νέες γνωριµίες και φίλους, µέσα από το δοµηµένο πρόγραµµα της κατασκήνωσης. Παράλληλα, όµως, εκπαιδεύονται σε κανόνες και σε ένα συγκεκριµένο πρόγραµµα, αφού κατασκήνωση δεν σηµαίνει µόνο παιχνίδι και αθλοπαιδιές.

7+1 βήµατα προς τη σωστή επιλογή

>Περιηγηθείτε στο Διαδίκτυο, αναζητώντας πληροφορίες για τις υποψήφιες κατασκηνώσεις.

>Συµβουλευτείτε γονείς που έχουν ήδη στείλει τα παιδιά τους κατασκήνωση. Οι εντυπώσεις τους θα σας βοηθήσουν.

>Η σχετικά εύκολη πρόσβαση στην κατασκήνωση και η εγγύτητά της στο τόπο κατοικίας των γονιών, αποτελεί σηµαντικό κριτήριο, ώστε παιδί και γονείς να νιώθουν ασφάλεια. Ωστόσο, µην το παρακάνετε. Η κατασκήνωση της …διπλανής πόρτας δεν είναι η καλύτερη λύση…

>Βεβαιωθείτε µε τα ίδια σας τα µάτια πως οι εγκαταστάσεις της κατασκήνωσης που θα επιλέξετε πληρούν βασικές προδιαγραφές ασφάλειας και υγιεινής.

>Αντλήστε πληροφορίες σχετικά µε το προσωπικό. Υπάρχει γιατρός; Ποιοι είναι οι ιδιοκτήτες; Ποια η ηλικία και η εµπειρία των ατόµων που εργάζονται εκεί;

>Διευκρινίστε αν οι δραστηριότητες που παρέχονται στην κατασκήνωση ταιριάζουν µε τα ενδιαφέρονται και τις ικανότητες του παιδιού.

>Ενηµερωθείτε για το πρόγραµµα διατροφής, ιδιαίτερα αν το παιδί έχει συγκεκριµένες ανάγκες.

>Αναµφίβολα, το οικονοµικό παίζει σηµαντικό ρόλο. Δείτε λοιπόν, αν το ασφαλιστικό σας ταµείο καλύπτει τουλάχιστον ένα µέρος του ποσού.

 Της Νάντιας Γιαννούλη

Πηγή: www.lifepositive.gr